کودهای نیتروژنه به عنوان پرکاربردترین کودهای کشاورزی شناخته می شوند که انواع متنوعی دارند. کود سولفات آمونیوم و نیترات آمونیوم دو مورد از مهم ترین کودهای نیتروژنه به شمار می روند که تفاوت های اساسی با یکدیگر دارند.
اغلب کاربران به دنبال استفاده از بهترین کود ازته برای گیاهان و خاک های کشاورزی هستند. معمولا کود سولفات آمونیوم و نیترات آمونیوم در این زمینه پیشنهاد می شوند. اما موضوع اصلی این است که کدام یک از کودهای مذکور کارایی بالاتری دارند؟ تفاوت های اصلی این دو کود ازته چیست و نحوه استفاده از آن ها به چه صورت است؟ برای پاسخگویی به این دسته از سوالات، در ادامه مقاله با ما همراه باشید تا کود سولفات آمونیوم، کود نیترات آمونیوم، تفاوت های این دو کود و طریقه مصرف آن ها را بررسی کنیم.
کود سولفات آمونیوم چیست؟
کود سولفات آمونیوم از دسته کودهای شیمیایی نیتروژنه است که با فرمول شیمیایی (NH4)2SO4 معرفی می شود. این کود منابعی غنی از نیتروژن برای گیاهان است که با خرید سولفات آمونیوم و به کارگیری آن، موجب رفع کامل نیاز نیتروژن در گیاهان می شوید. علاوه بر نیتروژن، عنصر گوگرد به شکل سولفات شده در ترکیب این کود وجود دارد که سولفاته شدن آن موجب شده است تا گیاه بتواند بلافاصله آن را جذب کند.
کود سولفات آمونیوم حاوی 21 درصد نیتروژن و 24 درصد گوگرد قابل جذب است که به عنوان کود دوگانه شناخته می شود. این کود شیمیایی محلول در آب است و می توان آن را هم به روش به روش مستقیم (افزودن به خاک) و هم به روش های محلول پاشی و آبیاری استفاده کرد. کارایی این کود موجب کاربرد گسترده آن در کشاورزی شده است که در ادامه با کارکرد و مزایای اصلی کود سولفات آمونیوم آشنا خواهیم شد:
افزایش مقاوت گیاهان: فراهم شدن همزمان عناصر گوگرد و نیتروژن در دسترس گیاهان، موجب افزایش مقاومت گیاهان در برابر عوامل چالش برانگیز مانند سرما، گرما، بیماری ها و خشکی محیط می شود.
جذب بالا برای گیاهان: کود سولفات آمونیوم حاوی گوگرد سولفات شده و نیتروژن آمونیوم می باشد. ترکیبات مذکور، موجب جذب بهتر عناصر توسط گیاهان می شوند و هدر رفت عناصر را در خاک کاهش می دهند.
کاهش دهنده ph خاک: کود سولفات آمونیوم برای خاک های قلیایی پیشنهاد می شود؛ چرا که از جمله ترکیبات اسیدی به شمار می رود و استفاده از آن در خاک های قلیایی باعث می شود تا ph خاک به طور چشمگیری کاهش یابد.
افزایش کیفیت محصولات: به کارگیری کود سولفات آمونیوم باعث می شود تا نیاز گیاهان به گوگرد و نیتروژن برطرف شود و این موضوع، موجب افزایش کیفیت محصولات از نظر حجم، تعداد و طعم آن ها می شود.
کود نیترات آمونیوم چیست؟
کود نیترات آمونیوم منبع غنی از نیتروژن برای گیاهان است که با فرمول شیمیایی NH4NO3 شناخته می شود. این کود از دسته کودهای شیمیایی ازته می باشد که حاوی 34 درصد نیتروژن قابل جذب برای گیاهان است. این کود شیمیایی حاوی نیتروژن به صورت یون های آمونیوم و نیترات است. نیتروژن آمونیوم شده به سرعت به ذرات خاک می چسبد و به راحتی از آن جدا نمی شود. در مقابل، نیتروژن نیترات شده در خاک متحرک است و ساختار خاک را تغییر می دهد.
کود نیترات آمونیوم به عنوان کودی که دو شکل نیترات و آمونیوم از نیتروژن را دارا می باشد؛ رشد گیاهان و ساختار خاک در اثر استفاده از آن بهبود می یابد. همچنین این کود از کودهای ازته محلول در آب است که این خاصیت فیزیکی آن، موجب سهولت استفاده از آن شده است. خرید کود نیترات آمونیوم با اهداف مختلفی انجام میشود که در ادامه با کاربرد و کارکرد اصلی این کود برای گیاهان و خاک کشاورزی آشنا خواهیم شد:
دارای نیتروژن بالا و خالص: غلظت بالای نیتروژن در کود سولفات آمونیوم موجب شده است تا این کود به عنوان منبع اصلی نیتروژن برای گیاهان معرفی شود و استفاده از آن، نیاز گیاهان و خاک را به شکل کامل برطرف می کند.
قابل استفاده در انواع خاک: نیتروژن به دو شکل آمونیوم و نیترات در کود نیترات آمونیوم، باعث شده است تا این کود برای طیف گسترده ای از خاک های کشاورزی و گیاهان قابل مصرف باشد و محدودیتی در استفاده از آن وجود ندارد.
جذب سریع توسط گیاهان: نیتروژن نیتراتی در این کود شیمیایی به سرعت در اختیار گیاهان قرار می گیرد و گیاهان می توانند در سریع ترین زمان ممکن آن ها را جذب کنند. این موضوع امکان استفاده کوتاه مدت از اثین کود شیمیایی را فراهم می کند.
بهبود عملکرد گیاهان: استفاده از کود نیترات آمونیوم در خاک، موجب افزایش و بهبود عملکرد گیاهان می شود. این موضوع باعث می شود تا کیفیت محصولات نیز افزایش یابد.
مقایسه کود سولفات آمونیوم و کود نیترات آمونیوم
پس از بررسی کود سولفات آمونیوم و کود نیترات آمونیوم، به موضوع اصلی یعنی تفاوت های این دو کود ازته می پردازیم. اکنون ممکن است در انتخاب میان این دو کود ازته دچار سردرگمی شده باشید. کود سولفات آمونیوم و نیترات آمونیوم از دیدگاه های مختلفی با یک دیگر متفاوت هستند و با توجه به نوع کشت، نوع خاک و سایر موارد مورد انتخاب قرار می گیرند. در ادامه از جنبه های مختلف این دو کود را مقایسه خواهیم کرد:
تفاوت سولفات آمونیوم و نیترات آمونیوم در مقدار نیتروژن
میزان نیتروژن قابل جذب در کود سولفات آمونیوم 21 درصد و در کود نیترات آمونیوم 34 درصد است. این اختلاف در محتوای نیتروژن، یکی از مهم ترین تفاوت های این کود ها است؛ چرا که سولفات آمونیوم به عنوان کود اصلی نیتروژنه شناخته می شود و به دلیل غلظت بالایی که دارد، استفاده از آن نیاز گیاهان به نیتروژن را به طور کامل برطرف می کند. در حالی که کود سولفات آمونیوم حاوی غلظت پایین تری از نیتروژن است و به عنوان یک کود نیتروژنه، به کارگیری آن ممکن است منجر به رفع کامل نیاز گیاهان به نیتروژن نشود!
فرم نیتروژن
کود سولفات آمونیوم دارای نیتروژن آمونیومی است و کود نیترات آمونیوم، علاوه بر نیتروژن آمونیومی، حاوی نیتروژن نیتراتی می باشد. هر دو کود دارای نیتروژن آمونیومی می باشند که این یون ها، به خاک می چسبند و در اثر عواملی مانند آبیاری و باران، از بین نخواهند رفت. نیتروژن نیتراتی در کود نیترات آمونیوم تحرک بالایی در خاک دارد و به سرعت جذب گیاهان می شود. بنابراین استفاده از کود نیترات آمونیوم نه تنها ساختار خاک را بهبود می بخشد، بلکه نیتروژن قابل جذب برای گیاهان به میزان بیشتری فراهم می کند.
تاثیر بر ph خاک
کود سولفات آمونیوم خاصیت اسیدی دارد، در حالی که ph کود سولفات آمونیوم خنثی است. هر دو کود می توانند کودهای مناسبی برای اصلاح خاک های کشاورزی باشند. کود سولفات آمونیوم اغلب برای خاک های قلیایی اعمال می شود و موجب کاهش ph خاک می شود. در مقابل، کود نیترات آمونیوم برای خاک های اسیدی مورد استفاده قرار می گیرد و به دلیل ph خنثی این ترکیب، برای انواع خاک های کشاورزی مناسب است و کارکرد نسبتا بالایی دارد.
مقایسه سولفات آمونیوم و نیترات آمونیوم میزان حلالیت در آب
کود سولفات آمونیوم و کود نیترات آمونیوم، هر دو محلول در آب هستند؛ اما میزان حلالیت آن ها متفاوت است. به طور کلی، کود سولفات آمونیوم حلالیت کمتری نسبت به کود نیترات آمونیوم دارد و این موضوع باعث می شود تا هدر رفت کود سولفات آمونیوم کاهش یابد. کود نیترات آمونیوم حلالیت بالایی در آب دارد و ممکن است در برابر عواملی مانند آبیاری و باران، آبشویی شود و هدر رفت بالایی داشته باشد. بنابراین کود سولفات آمونیوم برای مدت زمان بیشتری در خاک و در دسترس گیاهان باقی می ماند.
اثرات زیست محیطی
نیترات آمونیوم به عنوان یک ترکیب شیمیایی اکسید شونده شناخته می شود. زمانی که نیترات آمونیوم در برابر عوامل مختلف محیطی قرار می گیرد؛ اکسید می شود و به دلیل حلالیت بالایی که دارد؛ ممکن است به آب های زیرزمینی و سطحی نفوذ کند و موجب آلوده شدن آن ها شود. در حالی که کود سولفات آمونیوم خاصیت اکسید شوندگی ندارد و حتی اگر به آب های سطحی و یا زیرزمینی نفوذ کند، اثرات زیست محیطی نخواهد داشت و موجب آلوده شدن آب نمی شود. که تاثیرات محیطی این کود و کود اوره را در مطلب تفاوت سولفات آمونیوم با اوره بررسی کردیم که میتوانید برای کسب دانش بیشتر مطالعه کنید.
سرعت اثربخشی
عناصر موجود در کود نیترات آمونیوم به سرعت جذب گیاهان می شوند و در سریع ترین زمان ممکن نیاز گیاهان را برطرف می کنند. در حالی که کود سولفات آمونیوم در مدت زمان بیشتری جذب گیاهان می شود. سرعت اثربخشی کودهای مذکور، نحوه استفاده از آن ها را نیز تغییر می دهد. به طور مثال چون نیترات آمونیوم سرعت اثربخشی بالایی دارد، برای محلول پاشی مناسب است و سولفات آمونیوم به دلیل اثربخشی محدود، باید به عنوان کود پایه مورد استفاده قرار بگیرد.
چگونه کود نیتروژنه مناسب را انتخاب کنیم؟
کود نیترات آمونیوم گزینه مناسبی است اگر…
محصولات شما نیاز به رشد سریع و یا نیاز فوری به نیتروژن دارند.
اگر در مرحله رشد اولیه نیاز به استفاده از کودهای نیتروژنه دارید.
اگر خاک مد نظر شما شنی، آهکی و یا اسیدی است.
کود سولفات آمونیوم گزینه مناسبی است اگر…
محصولات شما نیاز به رشد سریع ندارند و به عنوان کود پایه قصد استفاده دارید.
اگر برای رشد طولانی و توسعه گیاه، مدت زمان بیشتری را مد نظر دارید.
خاک مورد نظر شما قلیایی است و یا به مقادیری از گوگرد نیاز دارد.
طریقه مصرف کود سولفات آمونیوم و کود نیترات آمونیوم
پس از بررسی کود سولفات آمونیوم، نیترات آمونیوم و تفاوت های آن ها؛ در این قسمت قصد داریم تا نحوه مصرف و زمان مصرف آن ها را مورد بررسی قرار دهیم تا از این طریق، بتوانید تصمیم بهتری برای خرید کودهای مذکور اتخاذ کنید. طریقه مصرف کود سولفات آمونیوم و کود نیترات آمونیوم عبارت اند از:
کود سولفات آمونیوم: روش های استفاده از کود سولفات آمونیوم شامل محلول پاشی، استفاده در زمان آبیاری و مصرف به طور مستقیم از طریق افزودن به خاک می باشد. همچنین کود سولفات آمونیوم یکی از بهترین کود ها برای درخت گردو میباشد. انتخاب زمان مناسب نیز به روش مصرف شما بستگی دارد.
- استفاده به عنوان کود پایه و افزودن مقدار مناسب به خاک: قبل از کشت
- استفاده به روش محلول پاشی بر روی برگ ها: زمان محصول دهی گیاهان
- استفاده به روش آبیاری از طریق خاک: زمان رشد و نمو گیاهان
کود نیترات آمونیوم: کود نیترات آمونیوم نیز به روش های مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد و انتخاب روش مناسب به نوع گیاه و زمان مصرف بستگی دارد.
- استفاده به عنوان کود پایه و افزودن مقادیر مورد نیاز به خاک: قبل از کشت
- استفاده به روش محلول پاشی بر روی برگ گیاهان: چندین مرحله در زمان رشد گیاه
- استفاده به همراه آبیاری در بستر خاک: مشاهده علائم کمبود و زمان رشد گیاه
آیا می توان از کود سولفات آمونیوم و نیترات آمونیوم به طور همزمان استفاده کرد؟
به طور کلی قابلیت اختلاط و یا استفاده همزمان دو کود سولفات آمونیوم و نیترات آمونیوم وجود دارد. برای این امر بهتر است حتما از متخصصان این حوزه مشاوره بگیرید و از مقادیر مناسب از هر دو کود، برای این کار انتخاب کنید.
استفاده همزمان از کود نیترات آمونیوم و سولفات آمونیوم موجب فراهم شدن نیتروژن به میزان بیشتر و با کیفیت بالا تر برای گیاهان خواهد شد و موجب می شود تا کیفیت، کمیت و عملکرد گیاه و محصولات آن به طور چشم گیری افزایش یابد. همچنین استفاده همزمان از آن ها تغذیه ای پایدار را برای گیاهان فراهم می کند و مزایای بسیاری به همراه دارد.
