کودهای شیمیایی سولفات آمونیوم و اوره، معروف ترین منابع نیتروژن برای گیاهان محسوب می شوند که با یکدیگر متفاوت هستند. به طور کلی، نیتروژن یکی از عناصر ضروری برای گیاهان به شمار می رود و از عوامل مهم برای رشد و نمو گیاهان است. بنابراین باید به میزان کافی در اختیار گیاهان قرار گیرد.
با توجه به ضرورت نیتروژن برای گیاهان، کودهای شیمیایی متعددی در این زمینه تولید شده اند که دو مورد از مهم ترین کودهای شیمیایی نیتروژنه، کود سولفات آمونیوم و کود اوره است. ممکن است گمان کنید که سولفات آمونیوم و اوره مشابه یکدیگر هستند و کارکرد یکسانی دارند. در حالی که اینطور نیست!
در این مقاله قصد داریم تا به طور جامع به بررسی تفاوت های کود سولفات آمونیوم و کود اوره، مزایا و معایب آن ها و تفاوت آن ها بپردازیم تا بتوانید بهترین کود نیتروژنه را برای گیاهان خود انتخاب کنید.
کود اوره چیست؟
کود اوره به عنوان غلیظ ترین منبع نیتروژن شناخته می شود که با فرمول شیمیایی CO(NH2)2 معرفی می شود. این کود حاوی 46 درصد نیتروژن خالص است که محلول در آب می باشد و به شکل کریستالی و یا گرانولی به بازار عرضه می شود.
اوره یکی از ترکیبات شیمیایی غنی است و زمانی که در خاک حل می شود؛ به آمونیوم (NH₄⁺) و نیترات (NO₃⁻)تبدیل می شود. روند حل شدن اوره در خاک یکی از مزایای اصلی این کود است؛ چرا که نیتروژن موجود در این کود طی سه مرحله به نیترات تبدیل می شود. تبدیل شدن اوره به آمونیوم و سپس به نیترات، موجب جذب بهتر عناصر این کود برای گیاهان می شود. بنابراین می توان گفت کود اوره یکی از مهم ترین منابع نیتروژن قابل جذب برای گیاهان است و از طریق رفع نیاز گیاهان به نیتروژن، موجب افزایش عملکرد گیاهان و بهبود رشد و نمو آن ها می شود.
استفاده از کود ازته اوره، معایب و مزایای بسیاری را به همراه دارد. به همین خاطر، در این قسمت قصد داریم تا با مزایا و چالش های این کود آشنا شویم و به طور جامع، این ترکیب را بررسی کنیم.
مزایای کود اوره
- غلظت بالای نیتروژن:کود اوره با دارا بودن 46 درصد نیتروژن خالص، به عنوان غلیظ ترین کود ازته میان کودهای جامد شناخته می شود.
- حلالیت بالا در آب:اوره از دسته ترکیبات محلول در آب می باشد و این موضوع، جذب ازته را برای گیاهان افزایش می دهد.
- سازگاری گسترده:رای طیف گسترده ای از گیاهان مانند غلات، سبزیجات و … قابل استفاده است.
- نگهداری و مصرف آسان:این کود خورنده نیست؛ به همین دلیل ماندگاری بالایی دارد و می توان این کود را با سایر کودهای شیمیایی اختلاط کرد.
معایب کود اوره
- هدر رفت زیاد: نیترات های منفی که از کود اوره منتشر می شوند، از طریق آبیاری و باران، آبشویی می شوند و در اختیار گیاهان قرار نمی گیرند.
- اسیدی شدن خاک: آبشویی شدن نیترات منجر به کاهش ph خاک می شود و استفاده طولانی مدت از آن، باعث اسیدی شدن خاک می شود.
- سوختگی گیاه: اگر کود اوره به شکل غلیظ و مستقیم برای گیاهان مصرف شود، می تواند باعث سوختگی ریشه و برگ های گیاهان شود.
کود سولفات آمونیوم چیست؟
کود سولفات آمونیوم یکی از منابع غنی ازت و گوگرد برای گیاهان است که با فرمول شیمیایی NH4)2SO4) شناخته می شود. ترکیبات این کود شامل 21 درصد نیتروژن و 24 درصد گوگرد است که به صورت دانه ای و پودری در بازار یافت می شود.
کود نیتروژنه سولفات آمونیوم، محلول در آب است و از طریق آبیاری، به خوبی در خاک حل می شود. این ویژگی کود آمونیوم، به عنوان یک مزیت برای این ترکیب معرفی می شود؛ چرا که پس از حل شدن به آرامی در خاک آزاد می شود و گیاهان به تدریج آن را جذب می کنند. زمانی که کود سولفات آمونیوم در خاک حل می شود؛ به شکل آمونیوم آزاد می شود. قدرت اتصال آمونیوم در خاک بسیار زیاد است و به همین دلیل، هدر رفت آن بسیار محدود می باشد. مقادیر بالای گوگرد در ترکیب این ماده، از ویژگی های مثبت این کود است. استفاده و خرید سولفات آمونیوم علاوه بر تامین نیتروژن مورد نیاز گیاهان، باعث رفع کمبود گوگرد در خاک و ساختار گیاه نیز خواهد شد.
کود سولفات آمونیوم نیز مانند کود اوره به وفور مورد استفاده قرار می گیرد؛ اما مزایا و معایب متعددی نیز به همراه دارد. بنابراین برای بررسی کامل این ترکیب، به مزایا و معایب آن می پردازیم.
مزایای کود سولفات آمونیوم
- منبع گوگرد و نیتروژن:یکی از مزایای ویژه کود سولفات آمونیوم، تامین همزمان گوگرد و نیتروژن برای گیاه و خاک می باشد.
- هدر رفت پایین:آزاد شدن نیتروژن کود سولفات آمونیوم به شکل آمونیوم، هدر رفت و میزان تبخیر ترکیبات کود را کاهش می دهد.
- تنظیم ph خاک: این کود از دسته کودهای اسیدی می باشد که استفاده از آن در خاک های قلیایی، موجب تنظیم ph خاک می شود.
- سازگاری بالا: همچنین به عنوان کود کشاورزی، با سایر کودهای شیمیایی سازگار است و می توان به شکل همزمان با انواع کودها، مورد استفاده قرار گیرد.
معایب کود سولفات آمونیوم
- غلظت پایین نیتروژن: غلظت نیتروژن در کود سولفات آمونیوم به عنوان یک کود نیتروژنه، بسیار پایین و محدود است.
- ناسازگار با انواع خاک: از آنجایی که سولفات آمونیوم ترکیب اسیدی است؛ برای خاک های خنثی و اسیدی مناسب نخواهد بود.
- قیمت بالا: قیمت کود سولفات آمونیوم به دلیل وجود سولفات در ترکیب آن، بسیار بالا است و مصرف آن، هزینه های کشاورزی را افزایش می دهد.
6 تفاوت اصلی کود اوره و کود سولفات آمونیوم
پس از اینکه کودهای ازته اوره و سولفات آمونیوم را به شکل کامل مورد بررسی قرار دادیم، در این بخش قصد داریم تا این دو ترکیب را با یکدیگر مقایسه کنیم تا کاربران بتوانند با توجه به نیاز خود، بهترین کود نیتروژنه را انتخاب کنند.
خواص فیزیکی و شیمیایی
- کود اوره حاوی 46 درصد نیتروژن است که حلالیت بسیار بالایی در آب دارد و تاثیرات آن بر روی خاک، بسیار محدود و معمولی می باشد. این کود فاقد گوگرد است و نیتروژن تنها عنصر مغذی در ترکیب آن می باشد.
- کود سولفات آمونیوم حدودا 21 درصد نیتروژن دارد و نسبتا محلول در آب می باشد. همچنین تاثیرات این کود بر روی خاک بسیار گسترده است و منجر به اسیدی شدن خاک می شود. و جزو بهترین کود ها برای درخت گردو می باشد همچنین گوگرد به عنوان عنصر مغذی ثانویه، در ترکیب این کود وجود دارد.
عملکرد و جذب عناصر
- کود اوره برای محصولات نیازمند به نیتروژن مانند گندم، برنج و ذرت کارآمد است. روند جذب نیتروژن موجود در آن به شکل نیترات منفی است که ممکن است برخی گیاهان قادر به جذب آن نباشند و طی عوامل مختلف مانند گرما و باران، از بین بروند.
- کود سولفات آمونیوم برای محصولاتی که به سطح متوسط نیتروژن نیاز دارند مانند پیاز و بادام زمینی مفید است. همچنین نیتروژن موجود در این کود به شکل آمونیوم همراه با گوگرد است که برای اکثر گیاهان قابل جذب می باشد و فاقد هدر رفت است. همچنین از سولفات آمونیوم به عنوان کود محرک رشد گیاه میتوان استفاده کرد.
خاک مناسب برای استفاده
- کود اوره برای خاک های خنثی تا اسیدی، یک انتخاب مناسب است. تاثیرات این ترکیب بر روی خاک محدود می باشد و تنها زمانی که به شکل مکرر مورد استفاده قرار گیرد؛ میزان اسیدیته خاک را افرایش می دهد در غیر این صورت، تاثیر فوری بر ph خاک ندارد.
- کود سولفات آمونیوم به عنوان کود کاربردی برای خاک های قلیایی و آهکی، معرفی می شود. این ماده تاثیرات فوری بر روی ph خاک می گذارد و می تواند منجر به اسیدی شدن فوری خاک شود. بنابراین یک تنظیم کننده قوی و سریع برای خاک های قلیایی است.
تاثیر بر محیط زیست
- کود اوره در مرحله اول فورا به آمونیاک تبدیل می شود که این موضوع، می تواند منجر به نگرانیهای زیست محیطی شود. تبخیر آمونیاک نیز موجب آلودگی هوا می شود و سطح نیتروژن خاک و هوای محیط را کاهش می دهد.
- کود سولفات آمونیوم اگر برای طولانی مدت مورد استفاده قرار گیرد؛ ممکن است باعث اسیدی شدن طولانی مدت خاک شود. این مورد، حاصلخیزی خاک را کاهش می دهد و منجر به کاهش کیفیت خاک خواهد شد.
روش ها و زمان توصیه شده
- کود اوره با روش های کودآبیاری، محلول پاشی و خاکی مورد استفاده قرار می گیرد که اغلب روش خاکی برای جلوگیری از تبخیر آمونیاک، توصیه شده است. زمان مناسب برای مصرف این کود، مراحل اولیه رشد رویشی و پنجه زنی است.
- کود سولفات امونیوم به سه روش خاکی، محلول پاشی و کودآبیاری قابل مصرف است که روش محلول پاشی و کود آبیاری، کارآمد تر هستند. این کود در مراحل اولیه رشد و گلدهی استفاده می شود اما قبل از مصرف، خاک باید مورد آزمایش قرار بگیرد.
ملاحظات هزینه و نگهداری
- کود اوره از نظر اقتصادی مقرون به صرفه می باشد و استفاده از آن، موجب کاهش هزینه های کشاورزی می شود. همچنین روش های حمل و نقل و نگهداری آسانی دارد و عموم افراد می توانند این کودرا، خریداری کنند.
- کود سولفات آمونیوم هزینه بالاتری دارد و معمولا برای کاهش هزینه های کشاورزی، گزینه قابل قبولی نخواهد بود. روش های حمل و نقل و نگهداری از آن کمی سخت تر است و حتما باید در برابر رطوبت محافظت شود.
راهنمای خرید کود سولفات آمونیوم و کود اوره
از کود اوره استفاده کنید اگر…
- به منبع نیتروژن غلیظ و مقرون به صرفه نیاز دارید.
- خاک مد نظر شما، خنثی یا اسیدی است.
- قبلا از کودهای نیتروژنه، استفاده نکردید.
- سهولت روش های استفاده و حمل و نگهداری، برای شما مهم هستند.
- در حال کشت ذرت، گندم یا حبوبات هستید.
از کود سولفات آمونیوم استفاده کنید اگر…
- به منبع نیتروژن و گوگرد به شکل همزمان نیاز دارید.
- خاک مد نظر شما، قلیایی یا آهکی است.
- سابقه استفاده از کودهای نیتروژنه را دارید.
- سهولت روش های استفاده و حمل و نگهداری، برای شما مهم نیستند.
- در حال کشت پسته، سیب زمینی یا پیاز هستید.
ترکیب اوره با کود سولفات آمونیوم
دو کود نیتروژنه سولفات آمونیوم و کود اوره، با یکدیگر قابل اختلاط می باشند و می توان همزمان از این دو کود، استفاده کرد. نکته اصلی در این زمینه، افزایش تلفات نیتروژن است. در واقع ترکیب کردن این دو کود، میزان هدر رفت نیتروژن را افزایش می دهد؛ اما اگر به شیوه های صحیح مورد استفاده قرار گیرند، مزایای متعددی به همراه دارند.
یکی از مزایای مربوطه، وجود گوگرد است که منجر به افزایش جذب نیتروژن برای گیاهان می شود. برای اختلاط کود سولفات آمونیوم و کود اوره، حتما از روش های خاکی استفاده کنید چرا که این روش از تبخیر آمونیاک جلوگیری می کند و هدر رفت نیتروژن را کاهش می دهد.
