کربنات سدیم سبک

کربنات سدیم از جمله ترکیبات رایج صنعتی محسوب می شود که کاربردهای فراوانی دارد. این ترکیب شیمیایی یک نمک سدیم محسوب می شود که اشکال مختلف آن از نظر ساختاری تفاوتی با یک دیگر ندارند و همگی محلول در آب هستند و به صورت پودری سفید رنگ یافت می شوند. به طور کلی کربنات سدیم به دو دسته تقسیم می شود:

1. کربنات سدیم سبک
2. کربنات سدیم سنگین

در این قسمت سعی داریم کربنات سدیم سبک را از جوانب مختلف مورد بررسی و ارزیابی قرار دهیم. با کیمیا تجارت تات در ارتباط باشید.

کربنات سدیم سبک چیست؟

کربنات سدیم سبک با نام لاتین Light sodium carbonate از جمله نمک های طبیعی محسوب می شود که از کنار هم قرار گرفتن عناصری نظیر سدیم، کربن و اکسیژن تشکیل می شود. این نمک معدنی، به شکل تک آبه در طبیعت یافت می شود و فرمول شیمیایی سدیم کربنات سبک به صورت Na2CO3 می باشد.

کربنات سدیم سبک با نام های دیگری همچون سود اش، واشینگ سودا و کریستال های سودا در صنعت شناخته می شود. همان طور که می دانید، کربنات سدیم سبک، یکی از اشکال کربنات سدیم می باشد که به علت چگالی پایینی که دارد، با نام کربنات سدیم سبک در صنعت شناخته می شود.

لازم به ذکر است که این ماده شیمیایی را نباید با جوش شیرین اشتباه گرفت؛ چرا که جوش شیرین حاصل ترکیب کربنات سدیم سبک با مولکول های آب می باشد. در ادامه برای معرفی بهتر کربنات سدیم سبک ، ویژگی ها، کاربردها و نحوه تولید آن را بررسی کرده ایم…

خواص و ویژگی های کربنات سدیم سبک

کربنات سدیم سبک دارای چندین ویژگی مهم است که این ماده را به یکی از مواد شیمیایی مهم در صنایع مختلف نظیر شیشه سازی، نساجی و … تبدیل کرده است. در ادامه به بررسی برخی از خواص و ویژگی های کربنات سدیم می پردازیم:

نرم کننده آب: کربنات سدیم سبک پس از محلول شدن با آب، می تواند به راحتی با یون های آب واکنش نشان دهد و یون های سخت آب مانند مینزیم و کلسیم را از آب جدا کند. این فرایند موجب می شود تا سختی آب حذف شود و این ماده به عنوان نرم کننده آب در صنایع مختلف از جمله مصارف خانگی مورد استفاده قرار گیرد.

تنظیم کننده PH: این ماده به عنوان یک باز نسبتا قوی در محیط شناخته می شود و ماهیت قلیایی دارد. این ماده زمانی که در آب حل می شود، به ph 11 می رسد که از این طریق می تواند با جذب اسید ها و بازهای اضافی در محلول، ph را تنظیم کند و به حفظ و تنظیم سطح ph محلول کمک کند.

جاذب رطوبت: کربنات سدیم سبک دارای ساختار یونی بسیار قوی می باشد که در این ساختار یون های سدیم نقش اصلی را ایفا می کنند. یون های سدیم تمایل بالایی برای برقراری پیوند با یون های آب دارند. عملکرد بالای سدیم در این ماده شیمیایی موجب شده تا کربنات سدیم سبک یک جاذب رطوبت باشد و رطوبت را از هوا به خود جذب کند.

نقش الکترولیت: این ماده در آزمایشگاه های شیمی به عنوان الکترولیت معرفی می شود. این خاصیت به این دلیل است که این ماده شیمیایی بر پایه نمک می باشد و به عنوان یک رسانای خوب در فرآیند الکترولیز عمل می کند. فراموش نکنید که صنایع آزمایشگاهی یکی از پرتقاضا ترین صنایع برای خرید کربنات سدیم سبک هستند. یون های کربنات برای آند ها خورنده نیستند و این موضوع سبب کاربرد آن در صنایع آزمایشگاهی شده است.

حلالیت بالا در آب: حلالیت بالا در آب از خواص اصلی کربنات سدیم سبک می باشد. و این حلالیت از برقراری پیوند شیمیایی یون های تشکیل دهنده کربنات سدیم با یون های آب است. این ماده اغلب به شکل پودری می باشد که در آب حلالیت بالایی دارد اما در حلال های آلی مانند اتانول، حلالیت مناسبی از خود نشان نمی دهد.

مشخصات کربنات سدیم سبک

در قدم اول این ماده شیمیایی را از نظر ظاهری بررسی می کنیم. این ترکیب شیمیایی به صورت پودری سفید رنگ یافت می شود و تنها تفاوت ظاهری کربنات سدیم سبک با فرم سنگین آن در سایز دانه های سازنده آن ها می باشد. در واقع کربنات سدیم سبک دارای دانه های بسیار ریز بوده و به صورت پودری نرم و یکنواخت دیده می شود؛ در صورتی که فرم سنگین این ترکیب شیمیایی، دارای دانه های درشت تر می باشد و به صورت واضح دانه های آن قابل مشاهده است.

از دیگر نکات مهم در رابطه با کربنات سدیم سبک می توان به PH آن اشاره کرد که حدود ۱۲ می باشد و از جمله مواد قلیایی صنعتی محسوب می شود. همچنین نقطه ذوب این ماده شیمیایی معادل ۸۵۱ درجه سانتی گراد و نقطه جوش آن معادل ۱۶۰۰ درجه سانتی گراد می باشد.

تولید کربنات سدیم سبک طبیعی

تولید خاکستر سودای طبیعی به کمک استخراج سنگ معدن طبیعی ترونا میسر می باشد. سپس با فرآوری آن از طریق فرآیند ساده فیلتر کردن، تغلیط کردن، کریستالیزاسیون و در نهایت خشک کردن این ترکیب بوجود می آید. این روش تولید حدود 30 درصد از میزان تولید جهانی این محصول را تشکیل می دهد.

خرید کربنات سدیم سبک

خرید کربنات سدیم سبک ساخت ایران در کیسه های 50 کیلوگرمی انجام می شود. شرکت بازرگانی کیمیا تجارت تات یکی از فروشندگان این محصول تولید ایران است. برای استعلام قیمت کربنات سدیم سبک و همچنین خرید آن می توانید با کارشناسان فروش شرکت کیمیا تجارت تات و یا با شماره های 02166438606 و 02166438647 بطور مستقیم تماس حاصل فرمائید. پس از ثبت سفارش محصول مورد نظر شما در سریع ترین زمان ممکن و در حمل و نقلی ایمن در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

قیمت خرید کربنات سدیم سبک

قیمت خرید کربنات سدیم سبک با توجه به پارامترهای گوناگون نظیر کشور تولید کننده، میزان درصد خلوص، حجم سفارش و سایر المان ها تعیین می شود؛ از این رو نمی توان قیمتی ثابت برای کربنات سدیم سبک اعلام کرد. از دیگر نکات حائز اهمیت بر روی قیمت گذاری کربنات سدیم سبک می توان به قیمت روز ارز و همچنین قیمت این محصول در بازار جهانی خرید و فروش محصولات شیمیایی اشاره کرد.

با توجه به موارد گفته شده، اگر قصد خرید این محصول را دارید، در ابتدا قیمت روز کربنات سدیم سبک را کارشناسان شرکت کیمیا تجارت تات استعلام بگیرید. جهت کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با قیمت کربنات سدیم سبک، نحوه ثبت سفارش و تعیین زمان ارسال محصول، در ساعات اداری با شماره های 02166438647، 02166438406 و 02166567158 تماس بگیرید.

تفاوت کربنات سدیم سبک و سنگین

علاوه بر شباهت های فیزیکی متعدد مانند وزن مولکولی و حلالیت، تفاوت هایی میان کربنات سدیم سبک و کربنات سدیم سنگین وجود دارد. آنها در صورت انحلال در آب، محلولی با میزان pH مساوی و یکسان را تولید می کنند. یکی از تفاوت های موجود چگالی و نیز اندازه کریستال های این دو فرم است. بر این اساس می توان عنوان کرد که فرم سبک و سنگین عمده ترین تفاوت های خود را در همین ویژگی های فیزیکی و مهم ترین آنها چگالی است.

چگالی فرم سبک در حدود 500 الی 600 کیلوگرم بر مترمکعب است اما چگالی فرم سنگین تقریبا 1000 الی 1200 کیلوگرم بر مترمکعب می باشد. برای مثال فرم سنگین علاوه بر ذرات درشت تر دارای چگالی بیشتری نیز نسبت به فرم سبک می باشد. اندازه دانه های این دو فرم محصول حتی با چشم غیر مسلح نیز قابل ملاحظه می باشد. بنابراین در ظاهر فرم سبک دارای ذراتی کوچک تر و در واقع پودری یکدست تر و نرم تر خواهد بود.

کاربرد کربنات سدیم سبک

کاربرد کربنات سدیم بیشتر و بطور عمده به فرم سنگین آن و در صنعت شیشه و محصولات وابسته به آن مربوط است. سایر کاربردهای این محصول به فرم سبک آن اختصاص دارد. بطور کلی در بخش هایی مانند صنایع غذایی و دارویی، صنایع شوینده و نیز در رفع سختی آب و در واقع صنعت آب و فاضلاب بکار می رود. بر همین اساس فرم سبک را به عنوان گرید خوراکی این ترکیب نیز می شناسند. پس بنابراین فرم سبک برخلاف فرم سنگین کاربردهای متنوع تری در صنایع گوناگون دارد.

همچنین این ترکیب در تولید سدیم بی کربنات یا جوش شیرین که از اجزای اصلی و مهم خاموش کننده های آتش است، کاربرد دارد. نکته ای که وجود دارد تولید جوش شیرین به عنوان محصول فرعی در طی انجام فرآیند تولید فرم سبک به روش سلوی (Solvay process) است. چرا که در این فرآیند به سبب حذف ناخالصی های آمونیاک، محصول نهایی را حرارت می دهند. در نتیجه مقداری سدیم بی کربنات ایجاد می شود. همچنین از این ترکیب با فرم سبک در تولید بوراکس و بی سولفیت سدیم و نیز خنثی سازی سولفوریک اسید در تولید پنبه بکار می رود.

اهمیت در صنایع شوینده

در صنایع شوینده، تولید کنندگان مواد شوینده از جمله بزرگترین متقاضیان خرید این محصول می باشند. چرا که آنها از این ترکیب به شکل گسترده در تولیدات خود بهره می برند. علت استفاده از این ترکیب خاصیت عالی پاک کنندگی آن در شوینده های لباس است. حضور سدیم کربنات در شوینده سبب حذف لکه های روغنی و آلودگی های پارچه می شود. زیرا که این ترکیب دارای خاصیت امولسیون کنندگی نیز می باشد. علاوه بر آنچه گفتیم، حضور آن سبب نرمی آب سخت می شود و به این ترتیب شوینده ها با سرعت و سهولت در آب حل و کف ایجاد می کنند. همانطور که در ابتدا اشاره شد، از این ترکیب به عنوان یک عامل تنظیم کننده pH استفاده می کنند. از جمله محصولات دیگری که حاوی این محصول هستند می توان به شامپوها و خمیردندان اشاره کرد.

حذف سختی آب با کربنات سدیم سبک

یکی دیگر از کاربردها که اشاره شد برای مقابله با سختی آب است. چرا که آب سخت دارای ترکیباتی مانند کلسیم و منیزیم است و تنها با روش سختی گیری از آب این یونها حذف می شوند. این محصول ترکیبی است که با حذف سختی آب در ایجاد آب نرم نقش دارد. دو ترکیب کربنات کلسیم و کربنات منیزیم برخلاف کربنات سدیم در آب نامحلول هستند. پس برای ایجاد نرمی و حذف یونهای سخت کننده می توان از فرم سبک کربنات سدیم بهره مند شد. در انتهای این فرایند می توان این فاکتورهای سخت کننده آب را به شکل رسوبات جامد و ترکیباتی نامحلول از آب استخراج کرد.

کاربرد در رنگرزی

کربنات سدیم سبک نقش محوری در فرآیند های رنگرزی و چاپ ایفا می کند و موجب می شود تا تثبیت رنگ ها بر روی الیاف افزایش یابد. این مورد منجر به افزایش پایداری رنگ ها بر روی منسوجات شده است. توانایی این ماده شیمیایی در تنظیم ph و حذف نمودن رنگ های اضافی و ناخالصی در فرایند رنگرزی، باعث بهبود کیفیت الیاف و پارچه ها می شود و کیفیت عملکردی منسوجات را به میزان زیادی افزایش می دهد.

کاربرد کربنات سدیم در صنعت کاغذ

از دیگر کاربردهای کربنات سدیم، می توان به صنعت کاغذ سازی اشاره کرد. کربنات سدیم سبک عمدتا به عنوان یک عامل خنثی کننده و افزایش دهنده درخشندگی در این صنعت مورد استفاده قرار می گیرد که در طول فرآیند کاغذ سازی، به خمیر کاغذ اضافه می شود و در خمیر، میزان اسیدی ناشی از الیاف چوبی را خنثی می کند. خنثی کردن اسیدی، از زرد شدن کاغذ و شکننده بودن آن جلوگیری می کند. همچنین خرید کربنات سدیم سبک و استفاده اصولی از آن موجب حذف ناخالصی های خمیر کاغذ میشود و به بهبود ظاهر کاغذ و درخشنگی آن کمک می کند.

نحوه تولید کربنات سدیم سبک

مرحله اول برای تولید کربنات سدیم سبک، جمع آوری مواد اولیه است. مواد اولیه مهم برای تولید این ماده شیمیایی عبارت است از کلرید سدیم و سنگ آهک. کلرید سدیم منبع اصلی در فرایند تولید کربنات سدیم شناخته شده است که معمولا از معادن نمک به دست می آید. سنگ آهک نیز از مواد ضروری می باشد که تحت فرآیندی به نام کلسیناسیون قرار می گیرد تا دی اکسید کربن از آن استخراج شود و برای تولید کربنات سدیم سبک آماده سازی شود.

مرحله بعدی مربوط به انجام فرآیند سولوی(Solvay) است که رایج ترین روش برای تولید کربنات سدیم سبک شناخته شده است. این فرآیند ابتدا با بازیابی آمونیاک آغاز می شود که در آن، آمونیاک با آب نمک واکنش نشان می دهد و کلرید آمونیوم تشکیل می شود. سپس آهک زنده از سنگ آهن جدا می شود و به محلول کلرید آمونیوم افزوده می شود تا محلول کربنات سدیم سبک آمونیوم به دست آید.

در مرحله بعدی با استفاده از روش های خنک سازی، کربنات سدیم سبک از آمونیوم جدا می شود و پس از خشک کردن، به شکل پودری و در بسته بندی های مناسب به بازار برای خرید ماده عرضه می شود.

خطرات و عوارض کربنات سدیم سبک

کربنات سدیم سبک خاصیت قلیایی قوی دارد. از این رو می تواند خطرات و عوارض متعددی را برای انسان و محیط زیست به همراه داشته باشد اگر قصد خرید کربنات سدیم سبک را دارید در ادامه با برخی از خطرات و عوارض مربوط به آن آشنا خواهیم شد.

کربنات سدیم سبک در صورت تماس با پوست، موجب سوزش و التهابات پوستی می شود و اگر به شکل طولانی مدت با پوست تماس داشته باشد، می تواند سوختگی و اختلالات پوستی را برای افراد به همراه داشته باشد.

دیگر خطرات مربوط به برخورد آن با چشم است که بسیار خطرناک بوده و علاوه بر سوزش و التهاب چشم، می تواند به قرنیه چشم آسیب شدیدی وارد کند و منجر به کاهش بینایی در افراد شود.

در صورت بلعیدن کربنات سدیم سبک، احتمال ایجاد تهوع، اسهال، سوزش معده و دل درد در افراد شایع می باشد. این عوارض ارتباط مستقیم با میزان بلعیده شدن دارد که اگر مقدار آن بیشتر باشد، می تواند موجب مسمومیت های غذایی در افراد شود.

استنشاق بخارات سمی متصاعد شده از سدیم کربنات سبک و یا استنشاق گرد و غبار آن، از دیگر خطرات این ماده شیمیایی برای دستگاه تنفسی است که در اکثر اوقات، می تواند منجر به بیماری های ریوی و تنگی نفس در افراد شود.

همانطور که گفته شد، این ماده از دسته مواد شیمیایی قلیایی قوی می باشد که انتشار آن در محیط زیست، می تواند موجب آلوده شدن خاک و آب و آسیب به حیوانات از جمله آبزیان شود.

نکات ایمنی مربوط 

• در حین کار با کربنات سدیم سبک، از لباس کار مخصوص، ماسک های تنفسی و عینک های محافظتی استفاده کنید.
• در صورت تماس ماده با چشم و پوست؛ به مدت 20 دقیق با آب شستشو داده و به پزشک مراجعه فرمایید.
• بعد از خریدکربنات سدیم سبک آن را در منطقه خنک و با تهویه مناسب نگهداری و استفاده کنید و از نگهداری آن در معرض نور خورشید، خودداری فرمایید.
• کربنات سدیم را دور از مواد ناسازگار از جمله اسیدهای قوی، سفید کننده کلر، ترکیبات حاوی آمونیوم نگهداری و حمل کنید.
• به هرگونه توصیه خاص شرکت سازنده که در برگه اطلاعات ایمنی ذکر شده است؛ دقت فرمایید و آن هارا پیگیری کنید. این برگه را هنگام خرید ماده از فروشنده دریافت میکنید.
• از دفع ضایعات مربوط به این ماده به داخل فاضلاب ها خوددرای فرمایید و به دستورالعمل های تخلیه مربوط به آن، پایبند باشید.
• سدیم کربنات سبک را در بسته بندی های فلزی مقاوم در برابر خوردگی و آسیب دیدگی، حمل و نگهداری کنید.

سوالات متداول

1.نام دیگر کربنات سدیم چیست؟

کربنات سدیم با نام های مختلفی مانند کربنات دو سود، کریستال سودا، سودا اش و سودای شستشو شناخته می شود که اکثرا با توجه به صنعتی که مورد استفاده قرار می گیرد، نام های مربوطه انتخاب می شوند.

2.کربنات سدیم سبک چه خطراتی دارد؟

کربنات سدیم از جمله مواد خطرناک به شمار می رود که از خطرات آن می توان به استنشاق بخارات آن اشاره کرد که موجب ایجاد مشکلات تنفسی مانند تنگی نفس، سرفه و مشکلات ریوی می شود. همچنین برخورد این ماده با پوست و چشم، باعث آسیب به قرنیه و سوختگی های پوستی خواهد شد.

3.تهیه کربنات سدیم از جوش شیرین چگونه است؟

یکی از مواد اولیه مهم برای تولید کربنات سدیم، جوش شیرین است. ابتدا جوش شیرین در کوره قرار می گیرد و برای مدت یک ساعت، حرارت می بیند. پس از این عملیات، دی اکسید کربن و آب از جوش شیرین خارج می شوند و در نهایت، کربنات سدیم تولید می شود.

4.سدیم کربنات سبک را از کجا تهیه کنیم؟

شما می توانید سدیم کربنات را از سایت کیمیا تجارت تات که از تامین کنندگان اصلی این ماده است؛ تهیه کنید. برای این امر، می توانید پیش از خرید با تیم فروش کیمیا تجارت در ارتباط باشید و سفارش خود را به شکل آنلاین، ثبت کنید.

5.کربنات سدیم سبک چه کاربرد هایی دارد؟

کربنات سدیم از دسته مواد شیمیایی پرکاربرد است؛ به گونه ای که در ساخت و تولید شیشه، نرم کردن آب، صنایع غذایی، رنگرزی، صنعت نساجی، تولید کاغذ، تولید صابون و محصولات شوینده، تولید روغن های گیاهی و … کاربرد دارد.

آنالیز کربنات سدیم سبک