آب اکسیژنه یا هیدروژن پراکسید، با نام لاتین Hydrogen peroxide از جمله ترکیبات شیمیایی پرکاربرد محسوب می شود که به علت خاصیت سفید کنندگی قوی که دارد، به وفور در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد.
عناصر سازنده آب اکسیژنه، دو عنصر هیدروژن و اکسیژن می باشند و فرمول شیمیایی هیدروژن پراکسید به صورت H2O2 می باشد. ساختار آب اکسیژنه به این صورت است که دو گروه هیدروکسیل به واسطه یک پیوند کوالانسی به یک دیگر متصل شده اند.
آب اکسیژنه از جمله ترکیبات پرکاربرد صنعتی محسوب می شود که برای نخستین بار در سال ۱۸۱۸ توسط دانشمندی فرانسوی با نام لوئی آگوست تنادر کشف شد و تا به امروز در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گرفته است.
آب اکسیژنه به صورت طبیعی یافت می شود. در واقع این ماده شیمیایی در طبیعت با غلظت های کم دیده می شود، همچنین مقادیر کمی از آب اکسیژنه در آب یافت می شود. هیدروژن پراکسید در فاز گازی در جو زمین نیز موجود است که حاصل واکنش های شیمیایی ایجاد شده، در جو می باشد.
ویژگی های آب اکسیژنه چیست؟
برای آشنایی هر چه بهتر با آب اکسیژنه، در این قسمت به معرفی ویژگی های این محصول پرداخته ایم. اگر بخواهیم این ماده شیمیایی را از نظر ظاهری بررسی کنیم می توان گفت که به صورت مایعی شفاف با رنگ آبی کمرنگ یافت می شود؛ اما در دمای اتاق کاملا بی رنگ بوده و بویی نسبتا تند و همچنین طعمی تلخ دارد. لازم به ذکر است که در دمای -۱ درجه سانتی گراد این ماده شیمیایی به حالت جامد تغییر شکل داده و به شکل کریستالی دیده می شود.
از دیگر نکات مهم در رابطه با آب اکسیژنه می توان به حلالیت خوب این ماده شیمیایی در آب و اتر اشاره کرد. همچنین زمانی که این ماده شیمیایی با آب مخلوط می شود، به آب و اکسیژن تجزیه می شود.
هیدروژن پر اکسید با قرار گیری در معرض نور تجریه می شود؛ از این رو برای نگهداری از این ماده شیمیایی از یک ماده اسیدی استفاده می شود و همچنین از بطری های تیره رنگ برای نگهداری از آب اکسیژنه استفاده می شود تا از تجزیه این ماده جلوگیری شود.
| نام محصول | آب اکسیژنه |
|---|---|
| نام لاتین | Hydrogen peroxide |
| نام های دیگر | هیدروژن پروکسید، هیدروژن دی اکساید |
| حالت فیزیکی | مایع |
| شکل فیزیکی | مایع شفاف |
| رنگ | آبی خیلی کم رنگ |
| بو | کمی تند |
| CAS number | 7722-84-1 |
| شناسه کم اسپایدر | 763 |
| شناسه پاپ کم | 784 |
| فرمول شیمیایی | H2O2 |
| جرم مولکولی | 34.0147 g/mol |
| چگالی (دانسیته) | 1.450 g/cm3 (20°C) |
| نقطه ذوب | -0.43 °C |
| نقطه جوش | 150.2 °C |
| خاصیت اسیدی | 11.75 |
| فشار بخار | 5 میلی متر جیوه (30°C) |
| حلالیت در آب | امتزاج پذیر |
| گشتاور دو قطبی | 2.26 |
| ضریب شکست | 1.4061 |
گرید های آب اکسیژنه
آب اکسیژنه براساس نوع کاربردی که دارد در سه گرید صنعتی، دارویی و غذایی یافت می شود. گرید های مختلف آب اکسیژنه به شرح زیر است:
- گرید صنعتی: گرید صنعتی آب اکسیژنه با غلظت های ۳۵ تا ۶۰ درصد تولید می شوند و در صنایع گوناگون نظیر پتروشیمی، تولید کاغذ، نساجی و… مورد استفاده قرار می گیرد.
- گرید دارویی: هیدوژن پراکسید با غلظت ۳۵ تا ۵۰ درصد برای مصارف دارویی تولید می شود و از آن برای تولید محصولات دارویی، لوازم آرایشی و بهداشتی و همچنین محصولات مراقبت شخصی استفاده می شود.
- گرید غذایی: با توجه به نوع کاربرد آب اکسیژنه در صنایع غذایی، این ماده شیمیایی با درصد خلوص های متفاوت از ۳۵ درصد تا ۹۰ درصد تولید می شود و برای تولید انواع مواد خوراکی مورد استفاده قرار می گیرد.
-
گرید خانگی: آب اکسیژنه در گرید خانگی با درصد خلوص 3 درصد در بازار عرضه می شود. این گرید برای مصارف خانگی، پزشکی، کشاورزی و نیز برای تولید محصولاتی که با پوست تماس مستقیم دارند؛ مورد استفاده قرار می گیرد.
نحوه تولید آب اکسیژنه
با توجه به اهمیت هیدروژن پراکسید برای خریداران و صنایع مختلف، این ماده در مقادیر بسیار بالا تولید و عرضه می شود. تولید این ماده به دو روش مختلف امکان پذیر است که در ادامه روش های مذکور را بررسی خواهیم کرد:
- روش آنتراکینون: مرسوم ترین روش برای تولید هیدروژن پراکسید در مقیاس صنعتی، روش آنتراکینون است که در این روش، مشتقات آنتراکینون با استفاده از کاتالیزورهای مختلف، هیدروژنه می شوند و پس از آن، در مجاور هوا قرار می گیرند تا با اکسیژن هوا؛ اکسید شوند. از این فرآیند، هیدروژن پراکسید تولید می شود.
- روش الکترولیز: یکی دیگر از روش های مهم برای تولید آب اکسیژنه، روش الکترولیز است که در آن آب با اسید سولفوریک و یا هیدروژن سولفات تحت فرآیند الکترولیز قرار می گیرند و طی واکنش های شیمیایی که در این فرآیند انجام می شوند؛ هیدروژن پراکسید تولید و پس از فرآیند تقطیر، به هیدروژن پراکسید خالص تبدیل می شود.
کاربرد های آب اکسیژنه در صنایع
آب اکسیژنه به عنوان یک ماده ضدعفونی کننده، پاک کننده، سفید کننده و … در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد که با توجه به گرید این ماده، نوع کاربرد آن متفاوت است و معمولا باید با دقت زیادی خریداری شود. برای بررسی جامع تر آب اکسیژنه، در این قسمت به کاربرد های مهم آن می پردازیم…
کاربرد در صنعت شوینده
آب اکسیژنه یکی از مواد کلیدی در صنعت تولید محصولات شوینده و پاک کننده می باشد که عمدتا به عنوان تقویت کننده قدرت پاک کنندگی محصولات، سفید کنندگی و ضدعفونی کنندگی آن ها افزوده می شود. گرید صنعتی و خوراکی این ماده، با توجه به نوع شوینده ها در این حوزه کاربرد دارند. هیدروژن پراکسید در انواع شوینده های خانگی مانند مایع های ظرفشویی، پودر های لباسشویی و مایع های جرم گیر و همچنین در انواع شوینده های صنعتی و شوینده های آرایشی و بهداشتی یافت می شود و از دسته عوامل بسیار مهم در این زمینه است.
استفاده از آب اکسیژنه در صنعت کشاورزی
آب اکسیژنه گرید خانگی یکی از مواد شیمیایی مهم برای صنعت کشاورزی است. اغلب در این زمینه از گرید 3 درصد این ماده استفاده می شود که با مقدار مناسبی از آب مخلوط شده و به روش محلول پاشی به ساقه، ریشه و برگ گیاهان پاشیده می شود. این امر موجب می شود تا گیاهان و محصولات آن ها با انواع بیماری ها مانند قارچ ها، کپک ها و آفات مبارزه کنند و برای مدت طولانی تری سالم باقی بمانند. همچنین اسپری کردن این محلول در خاک کشاورزی، باعث می شود تا حشرات خاک به شکل کامل از بین بروند.
کاربرد در صنعت آرایشی و بهداشتی
یکی دیگر از کاربرد های هیدروژن پراکسید، مربوط به صنعت آرایشی و بهداشتی است که عمدتا به عنوان عامل ضد لک، پاک کننده و روشن کننده مورد استفاده قرار می گیرد. سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از این ماده در درصد خلوص بسیار پایین(3 الی 6 درصد) را مجاز کرده است. آب اکسیژنه یکی از افزودنی های بسیار مهم در مواد دکلره است که موجب رنگ دهی بیشتر و باز شدن فولیکول های مو می شود. همچنین به عنوان یکی از افرودنی های مهم ضد لک در کرم های درمانی و روشن کننده به شمار می رود.
کاربرد آب اکسیژنه در صنعت پزشکی
یکی از کاربرد های حساس آب اکسیژنه خالص، در صنعت پزشکی است که علاوه بر مزایای بسیار زیادی که دارد؛ بسیار خطرناک است. این ماده از دسته مواد پایه برای تولید قطره های گوش است که استفاده از این قطره ها، موجب ضدعفونی شدن، نرم شدن و از بین رفتن جرم های گوش می شود. علاوه بر آن، این ماده در درصد خلوص پایین به عنوان ضدعفونی کننده موضعی کاربرد دارد که از عفونت زخم های بسته جلوگیری می کند. هیدروژن پراکسید یکی از ضدعفونی کننده های مهم برای ابزار ها و تجهیزات پزشکی در اتاق های عمل محسوب می شود.

کاربرد آب اکسیژنه در صنعت تصفیه آب و فاضلاب
هیدروژن پراکسید از دسته ترکیبات شیمیایی بسیار مهم و با اهمیت در صنعت تصفیه آب و فاضلاب می باشد که عمدتا به عنوان عامل اکسید کننده مورد استفاده کاربران قرار می گیرد. این ماده از اکسید کننده های قوی است که افزودن آن به فاضلاب ها موجب تبدیل شدن سولفید به عناصر گوگرد و سولفات می شود و با فراهم کردن اکسیژن مورد نیاز، به کاهش بوی نامطبوع و آلودگی های آلی فاضلاب های پتروشیمی و صنعتی کمک می کند و اکثرا در پساب های صنعتی مصرف می شود.
سایر کاربردها
- آب اکسیژنه یکی از عوامل ضدعفونی کننده به عنوان جایگزین و مکمل کلر، برای استخر ها مورد استفاده قرار می گیرد.
- این ماده اکثرا به عنوان ضدعفونی کننده دهان و لثه و سفید کننده دندان ها در صنعت دندان پزشکی کاربرد دارد.
- یکی از سفید کننده های بسیار مهم برای تولید خمیر کاغذ در صنعت کاغذ سازی، آب اکسیژنه است.
آزمایش با آب اکسیژنه
در یک آزمایش، یک تکه کالباس را در ظرف حاوی آب اکسیژنه قرار دادند. پس از چند روز محتویات ظرف مورد نظر بطور کامل بی بو بود و هیچ گونه بوی گندیدگی احساس نمی شد. همچنین در این آزمایش، تکه کالباس بی رنگ شد؛ چرا که هیدروژن پراکسید این توانایی را دارد تا رنگها را نیز تخریب و حذف کند. بنابراین در پایان این آزمایش جالب به خواص بو بری و رنگبری این ترکیب پی برده شد.
سرکه یا هیدروژن پراکسید؟
در پاسخ به این سوال که سرکه تمیزکننده بهتری است یا هیدروژن پراکسید با پاسخ داد که هر ترکیبی ضد عفونی کننده خواص خاص خود را دارد. بر همین اساس سرکه به دلیل محتوای اسیدی بالا به عنوان یک ضد عفونی کننده عمل می کند. در همین حال، هیدروژن پراکسید یا آب اکسیژنه نیز یک ضد عفونی کننده موثر است. چرا که رادیکالهای اکسیژن آزاد تولید می کند که در صورت تماس این ترکیب با باکتریها، آنها را به راحتی و سهولت از بین می برد.
نکات ایمنی در مورد آب اکسیژنه
- آب اکسیژنه یک ترکیب اکسید کننده و سمی می باشد که غلظت های بالاتر آن، بسیار خطرناک هستند و بهتر است پیش از استفاده، با ماهیت اصلی آن ها آشنا شوید.
- با توجه به نوع صنعت خود، گرید مناسبی از این ماده را انتخاب و خریداری کنید و در این زمینه، از مشاوره متخصصان و کارشناسان استفاده کنید.
- از تماس مستقیم این ماده با پوست و چشم خود به شدت بپرهیزید و برای جلوگیری از این مورد، از ماسک های تنفسی، لباس های کار و دستکش های ایمن استفاده کنید.
- از ترکیب هیدروژن پراکسید با اسید های قوی، آمونیاک، کلر و مواد شوینده قوی پرهیز کنید و در صورت نیاز، حتما دستورالعمل های مربوطه را رعایت کنید.
- محلی که قصد استفاده از آب اکسیژنه را دارید؛ باید از تهویه مناسب برخوردار باشد و یا ترجیحا، در هودهای شیمیایی از این ماده استفاده کنید.
- آب اکسیژنه را در ظروف در بسته، غیر فلزی و مقاوم نگهداری کنید و از نگهداری آن در معرض تابش مستقیم خورشید و یا مجاور منابع حرارتی به شدت خودداری کنید.
خرید آب اکسیژنه
برای خرید آب اکسیژنه ایرانی با خلوص های 35 و 50 درصد می توانید با کارشناسان فروش شرکت کیمیا تجارت تات در تماس باشید. ما در شرکت بازرگانی کیمیا تجارت تات این افتخار را داریم که محصولات با کیفیت ایرانی را به متقاضیان آنها پیشنهاد و عرضه کنیم. هیدروژن پراکسید در گالن و با دو خلوص مختلف به فروش می رسد. برای ارتباط با شرکت بازرگانی کیمیا تجارت تات بعنوان تامین کننده مواد شیمیایی در سطح کشور با شماره های تماس 02166438647 و 02166530150 بگیرید.
قیمت خرید آب اکسیژنه
آب اکسیژنه به عنوان یک ترکیب شیمیایی از اکسیژن و هیدروژن، در صنایع مختلف و بازار جهانی بسیار با اهمیت است. قیمت آب اکسیژنه در بازار در بازه های زمانی مختلف، ثابت باقی نمی ماند و با توجه به عوامل تغییر دهنده مانند نوسانات بازار، تورم، کشور تولید کننده و … همواره در حال تغییر است. بنابراین خریداران نیاز دارند تا قبل از انجام فرآیند خرید، نسبت به قیمت این محصول اطلاعات کافی داشته باشند.
شرکت کیمیا تجارت تات از تامین کنندگان اصلی و معتبر آب اکسیژنه با کیفیت در بازار محصولات شیمیایی است و خریداران می توانند پیش از خرید، با تماس با شماره تماس های 02166438647، 02166438406 و 02166567158 در ارتباط باشند و پس از استعلام قیمت آب اکسیژنه، سفارش خود را به راحت ترین روش و در سریع ترین زمان ممکن ثبت کنند.
سوالات متداول
1.آیا آب اکسیژنه همان وایتکس است؟
خیر، آب اکسیژنه و وایتکس یکسان نیستند و از جنبه های مختلف مانند ساختار شیمیایی، خاصیت و ویژگی ها و نوع کاربرد متفاوت می باشند. آب اکسیژنه یک ترکیب شیمیایی از اکسیژن و هیدروژن است اما وایتکس یک نوع نمک کلر دار است که به عنوان محلول قلیایی کاربرد دارد. آب اکسیژنه و وایتکس هر دو خاصیت اکسید کنندگی و ضدعفونی کنندگی دارند اما آب اکسیژنه خورنده نیست و وایتکس به شدت خورنده می باشد. همچنین وایتکس به هیچ عنوان در صنعت آرایشی و بهداشتی و غذایی کاربرد ندارد.
2.جایگزین آب اکسیژنه در صنعت پزشکی چیست؟
استفاده از آب اکسیژنه در صنعت پزشکی و تماس مستقیم این ماده با پوست و گوش، بسیار خطرناک است که در این زمینه جایگزین های دیگری مانند گلیسیرین بهداشتی پیشنهاد شده اند. گلیسیرین بهداشتی خواص ضد عفونی کننده و ضد میکروبی مناسبی دارد و در صورت برخورد مستقیم با پوست، آسیبی به پوست و مخاط داخل گوش نخواهد رساند و در مقایسه با آب اکسیژنه، ایمن تر است.
3.آیا آب اکسیژنه در صنایع غذایی کاربرد دارد؟
بله، آب اکسیژنه به صورت غیر مستقیم در صنایع غذایی و تولید محصولات غذایی کاربرد دارد. این ماده عمدتا برای ضدعفونی کردن تجهیزات خطوط تولید و بسته بندی مورد استفاده قرار می گیرد و کمک می کند تا تولید مواد غذایی، بهداشتی تر باشد. همچنین در برخی مواقع برای تصفیه آب مورد نیاز در تولید محصولات غذایی، کاربرد دارد.
4.نام دیگر آب اکسیژنه چیست؟
آب اکسیژنه با نام های دیگری مانند هیدروژن پراکسید، پراکسید هیدروژن و یا اکسیدان آب نیز معرفی می شود که با توجه به نوع صنعت، اسم های مذکور انتخاب می شوند.


رضا حیات –
سلام آب اکسیژنه با درصد خلوص 20 هم موجود دارید؟ به عنوان تمیزکننده 20 درصدی قدرت بیشتری دارد یا 35 درصدی؟
arta hashemi –
خسته نباشید، آیا این ماده به عنوان سفیدکننده یا اکسیدکننده در صنایع کاربرد دارد؟
بازرگانی کیمیا تجارت تات –
سلام ممنون بله آب اکسیژنه بهعنوان یک اکسیدکننده قوی و سفیدکننده در صنایع مختلف استفاده میشود.