کود مونو پتاسیم فسفات تشکیل شده از پتاسیم و فسفر است که از ریزمغذی های ضروری برای گیاهان است. پتاسیم (K) یکی از فراوان ترین مواد معدنی موجود در گیاهان است که برای بسیاری از فرآیند های گیاهی ضروری می باشد. وجود پتاسیم در گیاهان باعث تنظیم مواد مغذی و آب در آن ها می شود و از کم آبی و پژمردگی آن ها جلوگیری می کند. این فعالیت در گیاهان فشار اسمزی نامیده می شود که از حیاتی ترین فعالیت های گیاهان است. علاوه بر آن پتاسیم مقاومت گیاهان را در برابر بیماری ها و آفات به شدت بالا می برد و از آن ها در برابر تنش های بیرونی و محیطی محافظت می کند.
کود مونو پتاسیم فسفات علاوه بر پتاسیم، فسفر(P) نیز دارد که یکی از عناصر ضروری برای رشد و توسعه گیاهان شناخته شده است. این عنصر در تنظیم فعالیت های فیزیولوژیکی گیاه از جمله ساختار دهی DNA نقش گسترده ای را ایفا می کند. از این طریق گیاهان با کمک فسفر؛ مواد مغذی و آب بیشتری را از خاک جذب کرده و ریشه های مقاوم تری را به وجود می آورند. از طریق ریشه های مقاوم، مواد معدنی و مغذی به برگ ها و محصولات گیاه می رسد و در نهایت گیاهی با برگ های بزرگتر و محصولات با کیفیت تری را به وجود می آورند.
برای خرید مونو پتاسیم فسفات با کیفیت و خلوص ۹۹ درصد میتوانید از طریق شماره های وبسایت (02166438406) کیمیا تجارت تات سفارش خود را ثبت نمایید، مونو پتاسیم فسفات در بسته بندی ۲۵ کیلویی به صورت عمده و جزئی با قیمت واردکننده برای خرید موجود است.
در مرحله اولیه رشد گیاهان، کمبود فسفر و پتاسیم در آن ها به شکل زرد شدن برگ گیاهان، ریزش برگ ها و کندی شدید در رشد آن ها نشان داده می شود. در این زمان مقدار پتاسیم و فسفر در خاک به حداقل رسیده و گیاهان این عناصر مغذی را به اندازه کافی دریافت نمی کنند. بهترین منبع برای رفع نیاز پتاسیم و فسفر گیاهان در این زمان؛ کود مونو پتاسیم فسفات(MKP) است. این کود نیاز گیاهان به پتاسیم و فسفر را به طور کامل برطرف نموده که می توان در مراحل مختلف رشد گیاه از آن استفاده نمود.
کود مونو پتاسیم فسفات چیست؟
مونوپتاسیم فسفات (MKP) با فرمول KH2PO4 شناخته شده است. این ماده به عنوان کود شیمیایی برای انواع گیاهان مورد استفاده قرار می گیرد. کود مونو پتاسیم فسفات به شکل پودری سفید و جامد در بازار عرضه شده است و کاملا محلول در آب می باشد. این ماده معدنی فاقد نیتروژن بوده و به همین دلیل برای انواع گیاهان از جمله باغی و گلخانه ای کاربرد دارد.
این کود شیمیایی دارای 52 درصد فسفر و 32 درصد پتاسیم می باشد که یکی از غنی ترین منابع فسفر و پتاسیم برای گیاهان است. علاوه بر نیتروژن، این کود فاقد سدیم و کلرید است که نشان می دهد یکی از بی ضررترین کودها برای گیاهان می باشد. همچنین به منظور تاثیرگذاری و کارایی بیشتر برای گیاهان، این کود شیمیایی حاوی مقداری منگنز و آهن محلول در آب می باشد. آهن و منگنز موجود در کود مونو پتاسیم فسفات باعث جذب بهتر و بیشتر پتاسیم و فسفر در گیاهان می شود.
کود مونو پتاسیم فسفات به دلیل دارا بودن درصد بالایی از عناصر فسفر و پتاسیم، یکی از کودهای پرکاربرد برای گیاهان است. این کود با تاثیر مستقیم بر روی خاک و ریشه گیاهان، باعث بهبود ریشه زنی و گلدهی در گیاهان می شود. همچنین با تقویت ریشه و برگ های گیاهان، مقاومت گیاه را در برابر عوامل محیطی و آفات ها بهبود می بخشد.
به طور کلی، کود مونو پتاسیم فسفات دارای مقادیر بسیار زیادی از عناصر ضروری گیاه یعنی فسفر و پتاسیم است که به دلیل نبود عناصر سنگین مانند کلر، سدیم و نیتروژن در این کود، باعث کاربرد آن برای انواع گیاهان شده است.
فرآیند تولید کود مونو پتاسیم فسفات
کود مونو پتاسیم فسفات (MKP) از واکنش دو ماده شیمیایی اسید فسفریک و کربنات پتاسیم به وجود می آید. پس از انجام واکنش این دو ماده شیمیایی، یک ماده محلول به دست می آید که پس از خالص سازی، در دستگاه های مناسب خشک می شود.
در مرحله بعدی ماده خشک شده به شکل بلور درآمده و پس از شکستن، به ماده پودری و سفید رنگ تبدیل می شود. در فرایند ساخت این کود، مقدار بیشتری از اسید فسفریک استفاده می شود چرا که وجود این ماده شیمیایی، باعث کاهش عناصر سنگین مانند نیتروژن در آن می شود و درصد خلوص این کود را بهبود می بخشد.
کاربردهای کود مونو پتاسیم فسفات برای گیاهان
همانطور که گفته شد، کود مونو پتاسیم فسفات یک منبع کامل و غنی از عناصر مورد نیاز گیاهان یعنی پتاسیم و فسفر می باشد. این کود با رفع کامل نیاز گیاهان به این دو عنصر مزایا و کاربردهای بسیاری برای گیاهان دارند که در ادامه با برخی از کاربردهای کلیدی کود مونو پتاسیم فسفات آشنا خواهیم شد:
افزایش مقاومت گیاه
پتاسیم و فسفر دو عنصر ضروری برای سیستم ایمنی گیاه است. کود مونوپتاسیم فسفات از طریق رفع کامل نیاز گیاه به این دو عنصر، سیستم ایمنی گیاه را بهبود می بخشد و باعث مقاومت گیاه در برابر تنش های محیطی، آفات و بیماری ها می شود.
تقویت ریشه گیاه
این کود شیمیایی به دلیل ویژگی حلالیت بالا در آب، به راحتی جذب ریشه گیاهان می شود. پس از جذب کامل، بر روی ریشه آن ها تاثیر گذاشته و باعث افزایش ضخامت و طول ریشه گیاهان می شود و آوند هارا در ریشه افزایش می دهد.
افزایش گلدهی و میوه دهی گیاه
پتاسیم موجود در این کود، به راحتی جذب ریشه گیاهان می شود و به بخش های دیگر گیاه می رسد. از همین طریق زمانی که از این کود در مراحل گلدهی و اوایل میوه دهی استفاده شود؛ باعث افزایش تعداد گل و میوه گیاهان خواهد شد.
بهبود کیفیت محصولات گیاه
فسفر و پتاسیم از طریق تنظیم DNA گیاهان، تاثیر مستقیمی بر روی رنگ و طعم محصولات گیاهان می گذارند. این دو عنصر از طریق تنظیم قند، میزان سایر عناصر مغذی وجذب بیشتر آب باعث بهبود طعم، رنگ و مقدار محصولات می شوند. در کنار موارد گفته شده استفاده از کود سولفات منگنز میتواند کیفیت محصولات را دو چندان کند.
تنظیم PH خاک
کود مونو پتاسیم فسفات خاصیت بافری دارد و از همین جهت می تواند در تنظیم PH خاک نقش گسترده ای را ایفا کند. همچنین این کود آب را به حالت خنثی تبدیل کرده و از همین طریق باعث انتقال آب مفید به ریشه و ساقه گیاهان می شود.
مشخصات و ویژگی های کود مونو پتاسیم فسفات
کود مونو پتاسیم فسفات ویژگی های اصلی بسیاری دارد که به همین علت برای انواع خاک و انواع گیاهان مناسب می باشد. ویژگی های این کود شیمیایی، باعث کاربرد و محبوبیت آن برای کشاورزی شده است.
6 مورد از ویژگی های اصلی کود مونو پتاسیم فسفات عبارت اند از:
- حلالیت بالا: کود مونو پتاسیم فسفات به آسانی در آب حل می شود و به عنوان یک ماده محلول در آب شناخته شده است. همین ویژگی باعث دسترسی سریع تر گیاه به عناصر مغذی موجود در این کود می شود.
- فاقد عناصر سنگین: عناصر سنگین مانند نیتروژن، کلر و سدیم به دلیل حساسیت گیاهان ممکن است برای همه گیاهان مناسب نباشند. این کود به دلیل نداشتن عناصر سنگین در آن مناسب و قابل استفاده برای همه گیاهان است.
- اسیدی ملایم: این کود شیمیایی به دلیل داشتن PH پایین، خاصیت اسیدی کننده ملایمی دارد و برای خاک های قلیایی بسیار مناسب می باشد. این خاصیت اسیدی باعث کاهش آسیب به گیاه می شود و از رسوب مواد مغذی در خاک جلوگیری می کند.
- قابل ترکیب: کود مونو پتاسیم فسفات دارای قابلیت ترکیب و انحلال با سایر کود های شیمیایی می باشد. این کود به راحتی می تواند با سایر کود ها و مواد مغذی مورد نیاز گیاهان مخلوط شود و گیاه از منابع مغذی دیگر هم برخوردار شود.
- خاصیت قارچ کشی: فسفر موجود در این کود شیمیایی، قارچ های مضر در گیاهان را از بین می برد. این عمل از طریق بهبود مقاومت گیاهان در برابر قارچ ها است و از طرف دیگر تا حد بسیار زیادی خاک را قارچ کشی می کند.
- بی ضرر بودن: کود شیمیایی مونو پتاسیم فسفات به دلیل EC پایین، برای گیاهان کاملا بی ضرر بوده و آسیبی به آن ها وارد نمی کند. همچنین این ویژگی کود باعث عدم سوختگی برگ گیاهان در روند رشد آن ها شده است.
خواص کود مونو پتاسیم فسفات
- افزایش ضخامت ریشه و ساقه گیاهان
- افزایش فتوسنتزدر گیاهان
- بهبود سیستم ایمنی گیاهان و افزایش مقاومت آن ها در برابر بیماری ها
- افزایش تولید پروتئین و کربوهیدرات در گیاهان
- منبع غنی از پتاسیم و فسفر
- افزایش تولید کلروفیل و در نتیجه افزایش سبزینگی گیاه
- بهبود فرآیندهای متابولیکی در گیاه
- عدم ایجاد رسوب و گرفتگی در سیستم آبیاری
- سرعت بالای جذب عناصر موجود در کود برای گیاهان
- قابل استفاده در تمامی سیستم های آبیاری
- قابل مصرف برای تمامی گیاهی از جمله زراعی و گلخانه ای
- دسترسی و ماندگاری بالا
- ذخیره کننده انرژی در گیاه
بهترین زمان مصرف کود مونو پتاسیم فسفات
کود مونو پتاسیم فسفات به دلیل عدم داشتن عناصر سنگین مانند سدیم و کلرید قابل استفاده در تمامی زمان ها می باشد. در صورت مشاهده علائم کمبود پتاسیم و فسفر در گیاه، می توانید با اطمینان خاطر از این کود شیمیایی استفاده کنید. اما چند زمان طلایی برای مصرف این کود وجود دارد که بیشترین کمک به کیفیت و کمیت گیاه و محصولات آن می کند.
- ابتدای رشد گیاه: در مراحل اولیه رشد گیاه، گیاه به مقدار بیشتری فسفر و پتاسیم نیاز دارد تا بتواند ریشه های قوی تری را تولید کند. این زمان بهترین زمان مصرف کود مونو پتاسیم فسفات است که هم گیاه را تقویت می کند و هم سرعت رشد گیاه را بهبود می بخشد.
- زمان گلدهی و میوه دهی گیاه: در این زمان به دلیل تلاش گیاه برای فراهم نمودن مواد مغذی برای گل و میوه، به منبع بیشتری پتاسیم و فسفر نیاز دارد. استفاده از کود در این زمان باعث افزایش حجم، کیفیت، کمیت، طعم و رنگ محصولات گیاه می شود.
روش مصرف کود مونو پتاسیم فسفات
کود مونو پتاسیم فسفات به دلیل حلالیت بالا در آب می توان از طریق روش های گوناگون از آن استفاده کرد. اما برای افزایش دسترسی گیاهان به فسفر و پتاسیم موجود در این کود، پیشنهاد می شود به دو روش زیر از این کود استفاده کنید:
محلول پاشی
در این روش کود مونو پتاسیم فسفات در آب حل می شود و از طریق محلول پاشی و آبپاشی بر روی گیاهان در اختیار آن ها قرار می گیرند. گیاهان از طریق آوند ها مقدار بالایی از فسفر و پتاسیم را جذب می کنند.
نکات مهم در استفاده کود مونو پتاسیم فسفات در روش محلول پاشی:
- مقدار 1 الی 2 گرم در 1 لیتر آب حل شود و محلول پاشی شود.
- از محلول پاشی بر روی گیاهانی که گل دارند خودداری فرمایید.
- از استفاده از روش محلول پاشی در دمای بالا خودداری فرمایید.
- بهترین زمان استفاده از این روش زمان غروب و هنگام خنکی هوا می باشد.
آبیاری
در این روش کود مونو پتاسیم فسفات در آب حل می شود و از طریق سیستم های آبیاری به خاک گیاهان منتقل می شود. بدین ترتیب، این محلول از طریق ریشه ها جذب گیاهان می شوند.
نکات مهم در استفاده کود مونو پتاسیم فسفات در روش آبیاری:
- مقدار 0.5 الی 1 گرم در 1 لیتر آب حل شود و از طریق آبیاری به گیاهان منتقل شود.
- از این روش می توان در سیستم های آبیاری قطره ای استفاده نمود.
- فاصله زمانی استفاده از این کود باید توسط متخصصان مشخص شود.
کود مونو پتاسیم فسفات برای چه گیاهانی مناسب می باشد؟
به شکل کلی، کود مونو پتاسیم فسفات برای تعداد گسترده ای از گیاهان قابل مصرف می باشد. اگر بخواهیم این گیاهان را طبقه بندی کنیم به شکل زیر خواهد بود:
- گیاهان گلخانه ای ماند گوجه فرنگی و خیار
- گیاهان زراعی مانند گندم و برنج
- سبزیجات و صیفی جات مانند توت فرنگی و هندوانه
- درختان میوه مانند گلابی و مرکبات
- گیاهان آپارتمانی و باغی
دلیل استفاده از مونو پتاسیم فسفات در گیاهان
مونو پتاسیم فسفات در گیاهان در تقسیم سلولی و تشکیل بافتهای جدید گیاهی مصرف می شود و موجب توسعه ریشه ها و شاخه ها می شود. این كود توانایی محصولات را برای مقاومت در برابر شرایط آب و هوایی نامطلوب نظیر خشکسالی، غرقابی و یخ زدگی بهبود می بخشد. همچنین باعث بهبود بافتهای آسیب دیده گیاهان و مقاومت آنها در برابر عوامل بیماری زا می شود. همچنین فسفات مونو پتاسیم می تواند جذب نیتروژن و فسفر را در گیاهان تقویت کند و عملکرد محصول و وزن دانهها را در غلات افزایش دهد. در محصولات زراعی، پتاسیم موجود در این ترکیب می تواند فتوسنتز را افزایش دهد و تشکیل و تبدیل مواد مغذی در گیاهان را تقویت کند. علاوه بر این، این کود در مراحل رشد مانند گلدهی، تشکیل میوه، رسیدن و برداشت که به نیتروژن کمتری نیاز دارند، قابل مصرف است.
چه ترکیبی می تواند جایگزین مونو پتاسیم فسفات شود؟
ترکیب دی پتاسیم فسفات (K2HPO4) می تواند جایگزین مونو پتاسیم فسفات ( (KH2PO4 شود. هر دو كود فسفات زمینهای كشاورزی را تامین می کنند. نمک دی پتاسیم فسفات (نمک دو پایه)، زمینهای کشاورزی را قلیایی تر خواهد كرد(pH 7.4-7.6) . در صورت استفاده از مونو پتاسیم فسفات، محیط اسیدی تر خواهد شد(pH<6.8) . همچنین كود کریستالون می تواند جایگزین مونو پتاسیم فسفات برای گیاهان شود. این کود حاوی تمام ریزمغذیها و درصد کمی نیتروژن است.
مزایا و معایب مونو پتاسیم فسفات در گیاهان
مونو پتاسیم فسفات سریع و کاملاً محلول می شود و برای پمپهای کود یا تجهیزات آبیاری خورنده نیست. لذا این كود را می توان در تاسیسات زراعی باغبانی و آبیاری قطره ای به راحتی استفاده نمود. مونو پتاسیم فسفات برای گیاهان با دارا بودن pH نسبتاً پایین و شاخص نمک پایین، برای انواع خاک و محصولات زراعی مناسب است. مونو پتاسیم فسفات برای گیاهان كودی سازگار با محیط زیست است که 100 درصد محلول در آب می باشد. این كود فاقد فلزات سنگین است و برای انسانها نیز ایمن است.
خلوص بالا و حلالیت در آب، مونوپتاسیم فسفات برای گیاهان به یک کود ایده آل برای کوددهی و محلول پاشی تبدیل کرده است. این كود زمانی که به عنوان محلول پاشی بر روی برگها استفاده شود، به عنوان یک سرکوب کننده سفیدک پودری نیز عمل می کند. همچنین این كود، فاقد کلرید، سدیم و سایر عناصر مضر برای گیاهان است و با اکثر کودهای محلول در آب به جز کودهای حاوی کلسیم سازگار است. از معایب مونوپتاسیم فسفات برای گیاهان نداشتن نیتروژن در تركیب آن است، بنابراین بایستی در خاكهایی كه نیتروژن بالایی دارند، استفاده شود.
کاربرد مونو پتاسیم فسفات در مواد غذایی
مونو پتاسیم فسفات در غذایی به عنوان تنظیم کننده pH، عامل بافر و امولسیفایر استفاده می شود. همچنین در محصولات غذایی مونو پتاسیم فسفات برای بهبود بافت، پایداری محصول نهایی و جلوگیری از ایجاد طعمهای نامطلوب كاربرد دارد. مونو پتاسیم فسفات در غذایی در محصولات نانوایی، محصولات لبنی و پنیرهای فرآوری شده، گوشت های فرآوری، سوسیس، ژامبون، محصولات پخته شده، سبزیجات کنسرو شده و خشک، در نوشیدنیها، کنسرو ماهی، آدامس، در شیرینی و فرآورده های قنادی، خامه های قهوه، محصولات شکلاتی، پودینگ، غلات صبحانه، آب نبات، پاستا، جایگزینهای نمک و سایر چاشنیها، سوپها و توفو استفاده می شود.
چرا مونو پتاسیم فسفات در مواد غذایی کاربرد دارد؟
مونو پتاسیم فسفات در غذایی با توجه به نوع محصولات، برای اهداف خاصی به آنها افزوده می شود. این ماده شیمیایی در گوشتهای فرآوری شده، سوسیس و ژامبون، برای بهبود طعم و رنگ، جلوگیری از رشد باکتریها در ترکیبات این محصولات اضافه می شود. مونو پتاسیم فسفات در محصولات حاوی چربی یا روغنهای امولسیون شده، با جداسازی یونهای فلزی (مس، آهن، سرب)، از عملکرد پرواکسیدانی این عناصر جلوگیری می کند. در نتیجه مانع واکنشهای ترشیدگی چربیها (روغن، کره و غیره) می شود. همچنین مونو پتاسیم فسفات در غذایی باعث ماندگاری بیشتر و حفظ طعم محصولات حاوی چربی (شیرینی و فرآورده های قنادی) می شود.
کاربرد مونو پتاسیم فسفات در نوشیدنی ها
مونو پتاسیم فسفات در انواع نوشیدنیها نظير نوشابه، شیر تغلیظ شده، نوشیدنی های الکلی، نوشیدنی های ورزشی، نوشیدنی های انرژی زا و آبمیوه ها مصرف می شود. مقدار فسفر در این نوشیدنیها معمولاً کمتر از 10٪ مقدار توصیه شده روزانه (%DV) است. مونوپتاسیم فسفات در نوشیدنیهای ورزشی به عنوان عامل نگهدارنده و هم به عنوان منبع تامین پتاسیم و فسفات كاربرد دارد. مونو پتاسیم فسفات در نوشیدنیهای ورزشی برای ورزشكاران به ویژه برای بدنسازان مناسب است. همچنین مونو پتاسیم فسفات در نوشیدنیهای ورزشی، موجب کاهش درد عضلانی بعد از تمرین و بهبود حمل و نقل اکسیژن در بدن می شود. در نوشابه مونو پتاسیم فسفات برای ایجاد طعم خاص و در شیرهای فرآورده شده برای عدم ترش شدن و نگهداری بلند مدت به ترکیبات این محصول اضافه می شود.
خواص مونو پتاسیم فسفات در مواد غذایی
مونوپتاسیم فسفات در غذایی افزودنی چند منظوره، با خواص اسیدی، جداکننده (عامل کلات)، تثبیت کننده، نرم کننده، بافر کننده و خنثی کننده و آنتی اکسیدان با منشا معدنی است. از خواص مونو پتاسیم فسفات در صنعت غذایی برای جدا كردن فلزات سنگین بهره می برند. این ماده فلزات سنگین را در مواد غذایی به هم وصل می کند و کلاتها را تشکیل می دهد و از عملکرد کاتالیزوری این عناصر جلوگیری می کند. این ماده با داشتن خواص بافر و خنثی کننده در محصولات غذایی pH آنها را ثابت نگه می دارد.
سخن آخر
به طور کلی، کود مونو پتاسیم فسفات یک منبع غنی از عناصر پتاسیم و فسفات می باشد. این کود فاقد عناصر سنگین و مضر بوده و به شکل کلی و گسترده برای انواع گیاهان مناسب و قابل استفاده می باشد. این کود شیمیایی، اگر در زمان درست و به روش مناسب استفاده شود می تواند تا مقدار بسیار بالایی کارایی و محصولات گیاه را بهبود ببخشد. همچنین ویژگی های زیاد این کود از جمله حلالیت بالا، ضد قارچ بودن، تقویت سیستم ایمنی گیاه و تنظیم کننده PH خاک و آب گیاهان باعث محبوبیت و کاربرد بالای آن در صنعت کشاورزی شده است. اگر گیاه شما به یک منبع مغذی پتاسیم و فسفات نیاز دارد، کود مونو پتاسیم فسفات برای شما مفید است.
